ಸಹಯಾನ, ಸ್ಪಂದನ

scan0004-1

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಎಡ ಪಂಥೀಯ ಚಿಂತಕ, ಸಾಹಿತಿ, ಚಳವಳಿಗಾರ ಆರ್.ವಿ.ಭಂಡಾರಿಯವರ ಕೃತಿಗಳ ಕುರಿತ ಈ ಪುಸ್ತಕ, ಚಳವಳಿಗಳು ಮಾಯವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಿದಾದ ಒಂದು ಆಶಯ ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ನಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ಮುಖ್ಯ ವಾಹಿನಿಗೆ ಭಂಡಾರಿಯವರ ವಿಚಾರಗಳು ಹರಿದುಬಂದ ಸಮಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕ ಕೇಶವ ಶರ್ಮ ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ : `1979ರಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಚಳವಳಿಗಳು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರದೇ ಹೋಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆರ್.ವಿ. ಯಂಥವರು ಬರೆಯುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ ಎಂಬುದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಹೊನ್ನಾವರ ಅರೆ ಅಂಗಡಿಯಂತಹ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಯಾವ `ಗಾಡ್ ಫಾದರ್ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅವರು ಏರಿದ ಎತ್ತರ ದೊಡ್ಡದು.ಅವರ ವಿಮರ್ಶಾ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾ ಹಿರಿಯ ವಿಮರ್ಶಕ ಸಿ.ಎನ್.ಆರ್. ಈ ಸಂದಿಗ್ಧವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ : ಭಂಡಾರಿಯವರ ಈ ಲೇಖನಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಡ ಪಂಥೀಯರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. `ಕೆಳ ರಚನೆ – ಮೇಲ್ ರಚನೆಎಂಬ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ನ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಒಂದು `ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಮೇಯದಂತೆ ಕಾಣುವ ಎಡ ಪಂಥೀಯರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಲೆಗಳು ಒಂದು ಸವಾಲಾಗುತ್ತದೆ. . .ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನ ಪುರಾತನ ವಾಗ್ವಾದ. ಮರಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿಗಳು ಉತ್ತರ ಹುಡುಕುವ ಉತ್ಸಾಹ ತೋರಿಯಾರೆ?

ಭಂಡಾರಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತಾ ಕವಿ, ಚಿಂತಾಮಣಿ ಕೊಡ್ಲೆಕೆರೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದು ಕೆಲವದರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ಔನತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ: `ಭಂಡಾರಿಯವರು ಈ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸುವವರಾದರೆ, ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸುವವನು. . . ಮಾನವ ಜೀವನದ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಕ್ಷುದ್ರ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿದೆ. . . ನಮಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತದ, ಕಾವ್ಯದ, ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ರಸಾನುಭವದಲ್ಲಿ ನಾವು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುತ್ತೇವೆ.ಅವರ `ಮೀನಪಳ್ದಿಕಥಾಸಂಕಲನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರೆಲ್ಲರೂ ಜಾತಿಯ ಹುಳುಗಳು. ಆದರೆ ದಲಿತ ನಿಂಗಪ್ಪ ಮಾಸ್ತರರಂಥವರ ಅಸಹಾಯಕತೆ, ಅತಂತ್ರ ಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿಸುವವರಿರುವಂತೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಂಗನಾಥ ಜೋಯ್ಸ ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಇರುವುದು ಸಮಾದಾನ. ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ದಮನಿತರ ಆತ್ಮಕತೆಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರ ಭಾವಕೋಶಕ್ಕೆ ಹೊಸದೊಂದು ಆದ್ರ್ರತೆಯನ್ನೇ ನೀಡಿದವು. ಭಂಡಾರಿಯವರ `ಮಂಚನೀಳ್ಗತೆ ಕುರಿತು ಕಿರಿಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಯೋಗೀಶ್ ಜಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಅಂತಹುದೇ ಒಂದು ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ: `ಆರ್.ವಿ.ಯವರ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವವನು ನಾನು . . . `ಭಾವನಾಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ `ಮಂಚದಂತಹ ಕತೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪಠ್ಯದಂತೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಓದಿದ್ದೆ.

ವಿ.ಎನ್.ವಿ

ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಸಹಯಾನ ಲೇಖಕರು: ಆರ್.ವಿ.ಭಂಡಾರಿ ಪ್ರಕಾಶಕರು: ಚಿಂತನ ಪುಸ್ತಕ ಪುಟಗಳು:125 ಬೆಲೆ:ರೂ.50/-

ಕೃಪೆ : ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ