ಜ್ಯೋತಿಬಸು ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ

ಜ್ಯೋತಿಬಸು ಕೂಡಾ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯ ಶಿಖರಕ್ಕೇರಿಲ್ಲ. ಈ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾನ ಅವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಅತುಲ ತ್ಯಾಗವಿದೆ; ಸಹನೆ ಸಂಕಟಗಳ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ; ರಾಜಕೀಯ ಚತುರತೆಯಿದೆ; ತಾತ್ವಿಕ ಬದ್ಧತೆಯಿದೆ; ಜನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ವಾಸ್ತವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಆಚರಿಸುವ ಔಚಿತ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿದೆ; ಸಂಘಟನಾ ನಿಪುಣತೆಯಿದೆ. ಅವರೊಬ್ಬ ಅಚಲ ನಿರ್ಧಾರದ ಮನುಷ್ಯ. ಶ್ಲಾಘನೀಯ ನಮ್ರತೆ, ಜಿದ್ದಿನ ಜಿಗುಟುತನ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾರ ಮೇಲೂ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಸದ ಅಧಿಕಾರವಾಣಿ ಅವರಿಗೆ ಒಲಿದು ಬಂದಿದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಜನಮಾನಸಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬಲ್ಲ ವಿನಮ್ರತೆ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಏಕೀರ್ಭವಿಸಿದ ವಿರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದೇ? ಬಸು ಅವರ ಮಹಾನತೆಯಿರುವುದು ಅವರ ಸಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ; ಯಾವುದನ್ನೂ ಅತಿಗೆ ಒಯ್ಯದ ಸಂಯಮದಲ್ಲಿ; ಹಿತಮಿತವಾದುದ್ದರ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ತೋರುವ ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಭ್ರಾಮಕ ಅಧಿಕಾರದ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂಬುವುದೇ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹಾನತೆಯ ನಿರ್ಧಾರದ ಅಂಶ ಎಂದು ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ, ಬಸು ಅದರಿಂದ ಬಹು ದೂರ ಇಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು. . . .

ಬಸು ಯಾರದೋ ತಾಳಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿಯುವ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಯಂಥ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದೇ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದಿನವೇ ತಮ್ಮ ಸಂಪುಟದ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು: “ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ರೈಟರ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ನಿಂದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹೊಲ ನೆಲಗಳಿಂದ; ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಫಾರ್ಮುಗಳಿಂದ. ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಹಾಯದ ಮೂಲಕವೇ ನಾವು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.”……

ಚುರುಕುತನವೇ ಮೈವೆತ್ತಂತಿದ್ದ ಬಸುಗೆ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮುಂದೂಡುವುದೆಂದರೆ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಆಗಿ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೈಗಳ್ಳತನದಿಂದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವುದೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ಸಿಟ್ಟು. ಇವತ್ತಿಗೂ ತ್ವರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಬಸು ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. “ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಸಾಧ್ಯವೋ, ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಖಂಡತುಂಡವಾಗಿ ಹೇಳಿಬಿಡಬೇಕು. ಸುಮ್ಮನೆ ಡೆಸ್ಕಿನ ಮೇಳೆ ಫೈಲುಗಳ ರಾಶಿ ಒಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಾರದು. ಅದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹುಣ್ಣು ಇದ್ದಂತೆ ಎಂದು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೆ.” – ಎಂದು ಬಸು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಬಸು. ಸಮರ್ಥರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿದ್ದದ್ದೂ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಯತೀನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
. . .
– ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟಗಳಿಂದ

ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ಜ್ಯೋತಿಬಸು ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಲೇಖಕರು:ಪ್ರೊ. ಸುರಭಿ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅನುವಾದ:ರಾಹು ಪ್ರಕಾಶನ: ಚಿಂತನ ಪುಸ್ತಕ ಪುಟಗಳು:432 ಬೆಲೆ:ರೂ.250/-